Stad air dòirteadh ola ann an Camas Mhexico mu dheireadh thall
Còig mìosan às dèidh an spreadhadh tha stad air a
thighinn air an dòirteadh ola mu dheireadh thall.
Chaidh a chur às a leth gur e seo an tubaist àrainneachd as
motha a thachair a-riamh ann an eachdraidh nan Stàitean Aonaichte.
Thàinig spreadhadh ann an tobair ola Deepwater Horizon ann an Camas
Mhexico, thar oirthir Ameireaga, air 20 Giblean am-bliadhna. Chaidh
aon duine deug a mharbhadh agus mu 206 millean gallan (timcheall
air 936 millean liotar) de dh'ola a leigeil ma sgaoil sa chuan.
Tha e air milleanan not a chosg dha BP, an companaidh leis a
bheil an tobair airson an truailleadh seo a ghlanadh. Ach a-nis, mu
dheireadh thall, thathas air an tobair a dhùnadh gu buan. Chaidh
saimeant a thaomadh a-steach don tobair a tha timcheall air ceithir
cilemeatair fo uachdar na mara, agus tha e a-nis air
cruadhachadh.
Tha eòlaichean air sgrùdadh a dhèanamh air cuideam an tobair gus
dearbhadh a bheil am plucan fhathast daingeann. Tha iad
ag ràdh gu bheil e ag obair.
Tha seo a' toirt gu crìch droch shreath de na tachartasan a
mharbh eòin mara, a dh'adhbhraich casg air iasgach, a rinn milleadh
air tràighean ionadail agus air turasachd, agus a thug air ceannard
BP a dhreuchd a leigeil dheth.
Às dèidh do bheart an tobrach ola spreadhadh, chaidh e fodha
anns a' mhuir, agus cha robh dad air fhàgail gus casg a chur air
mìltean de liotairean ola a' taomadh gach latha bhon tobair
a-steach don uisge.
Dh'fhaodadh gun deach an aodion a stad, ach chan eil obair BP
crìochnaichte. Feumaidh a' chompanaidh fhathast feuchainn ris
a' chron a chaidh a dhèanamh air an àrainneachd agus air
beò-shlàint nan daoine air feadh na sgìre a cheartachadh.
Chaidh mòran de bheathaichean, nam measg èisg,
leumadairean-mara, eòin agus sligeanaich, a mharbhadh ann an
uisgeachan a' Chamais.
Mu dheireadh chaidh ola a sgolaigeadh air tìr ann an còig
stàitean Ameireaganach - Texas, Louisiana, Mississippi, Alabama
agus Florida.
Chaidh àrainnean lag a mhilleadh, agus chur luchd-turais dheth a
thighinn gu tràighean-turasachd anns an sgìre, a' ciallachadh gun
chaill taighean-bìdh, bùthan is taighean-òsda airgead.
Thug e droch bhuaidh cuideachd air iasgairean oir chaidh an casg
bho bhith a' glacadh iasg sam bith san sgìre.
Teaching ideas and suggestions
Stad air dòirteadh ola ann an Camas Mhexico mu dheireadh thall
Mar a dh'fhosgail còig mìosan de throimhe-chèile
a-mach
Spreadh crann-ola Deepwater Horizon ann an Camas Mhexico, 52
mìle bho Louisiana, air 20 Giblean am-bliadhna. Bha 126
neach-obrach air bòrd nuair a theich builgean mòr de ghas nàdurrach
bhon tobair ola gu h-ìseal, a' leudachadh a-mach cho luath 's gun
las e. Bha na bu lugha na còig mionaidean aig luchd-obrach airson
teiche nuair a chaidh an dùdach rabhaidh dheth.
Chaidh na lasraichean teine mun cuairt a' chruinn-ola agus
chithear iad mìltean air falbh agus loisg an teine fad còrr is
latha mus deach an crann fodha gu bonn a' Chamais air 22 Giblean.
Bhàsaich aon duine deug den luchd-obrach.
Timcheall air seachdain às dèidh sin bha e soilleir gu robh na
ceudan de mhìltean de liotairean ola ag aodion bhon tobair ola a
bha fosgailte fon mhuir a' sgaoileadh air feadh na h-uisgeachan mun
cuairt. B'ann an uairsin a bhathas a' gabhail eagal gum faodadh seo
tionndadh gu bhith na thubaist sgaoilidh ola a bu mhiosa ann an
eachdraidh Ameireaga.
Mus tàinig 30 Giblean bha an t-ola a' sgolaigeadh air tìr air
cladaichean Louisiana. Cha do shoirbhich le oithirpean nam
maor-cladaich an t-ola a losgadh aig muir mus ruigeadh e tìr agus
chaidh fearann fliuch na h-oirthir a thruailleadh le poll
tiugh.
Chur Ceann-suidhe na SA, Barack Obama, stad gu h-iomlan air
tolladh aig muir ann an raointean ùra faisg air Ameireaga gus am
faigheadh iad a-mach dè a dh'adhbhraich an dòirteadh. Air
turas gu Oirthir a' Chamais thuirt e gur ann air BP a bha a' choire
airson an tubaist agus gum feumadh a' chompanaidh pàigheadh airson
a ghlanaidh.
Ach, dhiùlt BP gabhail ris an t-uallach iomlan agus chum iad
orra a' cur a' choire air companaidhean a bha cuideachd an sàs anns
a' ghnìomhachd tollaidh.
Chaidh mòran oidhirpean a chur an sàs gus an aodion ola a
stad. Air 8 Cèitean chaidh bogsa mòr meatailt a chur sìos air
uachdar na tobrach, ach thàinig orra a thogail nuair a thòisich
criostalan deigh a' fàs air.
Goirid às dèidh sin, chaidh a h-uile seòrsa de sheann sgudal,
mar bhàllaichean goilf agus thaidhrichean rubair, a stopadh
a-steach do chas na tobrach mar phàirt de phlana ris an canar
"urchair sgudail". Ach cha do dh'obraich seo a bharrachd.
An uairsin chaidh feuchainn air dòigh ris an canar "cur crìoch
gu h-àrd" . Chaidh poll trom a phumpadh a-steach don tobair le dùil
gun dèidheadh e na phlucan. Chaidh aideachadh às dèidh trì
latha den oidhirp seo, nach do shoirbhich leis an seo a
bharrachd.
Fhad's a bha seo a' dol air adhart, bha faisg air 600,000
liotairean de dh'ola a' taomadh a-steach don mhuir gach
latha. Chaidh feuchainn ri ola a thogail bho uachdar na mara
le bàtaichean mòra, agus feuchainn ris an ola a chumail taobh
a-staigh gàraidhean-crìche plastaic.
Ach mus tàinig an Iuchar, bha an t-ola bhon aodion air Texas a
ruigsinn, a' ciallachadh gu robh e air buaidh a thoirt air na còig
stàitean Ameireaganach a tha a' cuairteachadh Camas Mhexico.
Dh'ainmich ceannard BP, Tony Hayward, gun leigeadh e dheth a
dhreuchd "le co-aonta". Bha muinntir Ameireaga gu math
mì-chòrdte leis às dèidh dha a ràdh seachdainnean às dèidh an
dòirtidh gum bu mhath leis fuasgladh fhaighinn air an
t-suidheachadh gus "am faigheadh e a bheatha air ais", agus leis
gun deach e air turas seòlaidh san RA aig àrd na h-ùpraid.
Chaidh cuideachd a chur às a leth gu robh e air rabhaidhean mu
shàbhailteachd a chur gu aon thaobh ron spreadhadh agus nach do
ghabh e an t-uallach nuair a thachair an tubaist.
Chaidh bonaid sealach a chur air aodion na tobrach ann am
meadhan an Iuchair, a chur stad air an dòirteadh airson a' chiad
uair. Chaidh ainmeachadh Didòmhnaich gu robh an tobair
"marbh" mu dheireadh thall nuair a dhearbh deuchainnean gu robh
tobair faochaidh agus plucan saimeant air an aodion a stad.
Teaching ideas and suggestions